Bu çalışmada, Azerbaycan kitap biliminin (kitapşünaslık) kurucularından ve bu alandaki ilk bilim doktoru olan Profesör Bayram Veli oğlu Allahverdiyev’in hayatı, pedagojik faaliyetleri ve zengin bilimsel mirası sistematik bir şekilde incelenmektedir. 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Azerbaycan'da kitap biliminin bağımsız bir disiplin olarak şekillenmesinde istisnai bir rol oynayan Allahverdiyev’in, özellikle Orta Çağ el yazması kitapları, hat sanatı ve kitap tarihi üzerine yürüttüğü köklü araştırmalar ele alınmaktadır. Bilim insanının “Kitaplar Hakkında Kitap”, “Kitap Bilimi”, “Genel Kitap Tarihi”, “Modern Aşamada Kitap Ticaretinin Organizasyonu” ve “Kitap Biliminin Esasları” gibi temel yapıtları üzerinden; kitap tipolojisi teorisi, belge kavramının modern bilgi teorisi çerçevesindeki tanımı ve kitabın sosyo-ekonomik bir meta olarak işlevleri analiz edilmektedir. Ayrıca, Allahverdiyev’in Bakü Devlet Üniversitesi bünyesinde “Kitap Bilimi ve Yayıncılık İşleri” kürsüsünü ve aynı adı taşıyan bilimsel-teorik dergiyi kurarak Azerbaycan’da özgün bir bilimsel ekol oluşturma yolundaki kurumsal ve idari katkıları değerlendirilmektedir.
This study systematically examines the life, pedagogical activities, and rich scientific heritage of Professor Bayram Veli oglu Allahverdiyev, one of the founders of Azerbaijani book science (bibliology) and the first Doctor of Sciences in this field. The study highlights Allahverdiyev's exceptional role in shaping book science as an independent discipline in Azerbaijan since the second half of the 20th century, focusing particularly on his fundamental research regarding medieval manuscript books, calligraphy, and the history of the book. Through the analysis of the scholar's core works-such as “A Book About Books”, “Book Science”, “General History of the Book”, “Organization of Book Trade at the Contemporary Stage”, and “Fundamentals of Book Science”—this paper evaluates his theory of book typology, his definition of the concept of “document” within modern information theory, and his conceptualization of the book as a socio-economic commodity. Furthermore, the study addresses Allahverdiyev's institutional and administrative contributions to establishing a unique scientific school in Azerbaijan by founding the chair of “Book Science and Publishing” at Baku State University and the scientific-theoretical journal of the same name.